شمس الدين محمد بن محمود الشهرزوري ( مترجم : تبريزى )
191
نزهة الأرواح وروضة الأفراح ( تاريخ الحكماء قبل ظهور الإسلام وبعده ) ( فارسى )
ثاوفرسطيس قائم مقام او شد در تعليم حكمتى كه ارسطو وضع كرده بود و تصنيف نموده ، بر كرسى او نشست ، و وارث مرتبهء او گشت . و با ثاوفرسطيس دو كس ديگر بودند از شاگردان ارسطو كه او را يارى و معاونت مىنمودند بر تعليم حكمت ، يكى را نام ارمينوس بود ديگرى را اسخولوس : كتابى در منطق و حكمت تصنيف نمودند . 13 ، 20 - و ارسطو پسرى و دخترى گذاشت خورد سال نام پسر نبقوماخس بود . و مال بسيار و غلامان و كنيزان ازو ماند . انططرس را وصى خود گردانيد ، و جماعتى را به معاونت او تعيين نمود ، و ثاوفرسطيس را مخير ساخت در مشاركت در امر وصيت و تدبير به آن جماعت ، اگر آن جماعت را دشوار نيايد . 13 ، 21 - قريب به صد جلد كتاب تصنيف نمود ، و چنين ميگويند كه غير اين كتابها نيز كتاب بسيارى تصنيف كرد ، و بعضى از آنها به ما رسيد ، و الحال موجود است پيش مردم ، نزديك بيست كتاب . هشت عدد از آنها در منطق است ، و هشت ديگر در علم طبيعى است ، و كتاب سياست و نگاه داشت شهرها ، و كتابى بسيار [ بزرگ ] در الهيات و ما بعد الطبيعيات ، كه مىنامند به ثالوجيا ، يعنى سخن الهى ، و كتاب حيل الهندسه ، و بعضى ديگر از آنها . رسالهها و عهدها بود [ 55 - الف ] كه از براى پادشاهان نوشته بود ، و بعضى از آنها كه نامهاى آنها به ما رسيده و ما نديدهايم بسيار است . 13 ، 22 - افلاطون ارسطو را ملامت كرد كه چرا اظهار حكمت و تصنيف كتب را به اين پايه رسانيدى ؟ 13 ، 23 - ارسطو بر سبيل اعتذار جواب آن حكيم بزرگوار برين نهج ادا فرمود : كه : ابناى حكمت و وارثان آن سزاوارند كه اين سعادت عظمى به ايشان ارزانى داشته شود ، تا از آن بهرهمند گردند . و منكران حكمت و كسانى كه از آن كرانه مىكنند ، به جهت نادانى فضيلت حكمت